سوره رعد (۱۳)

مكى و شامل چهل و سه آيه

به‏نام خداوند بخشنده مهربان


المر. اين آيات قرآن است و قرآنى كه از خداوندت به تو نازل شده حق است، ولى بيشتر مردم ايمان نمى‏آورند.(۱)

خداست كه آسمان‏ها را بدون ستونى كه ببينيد برافراشت. بعد بر عرش قرار گرفت و خورشيد و ماه را مسخر كرد. هر كدام تا مدت معلومى روان هستند. امور را تدبير مى‏كند. آيات را توضيح مى‏دهد، شايد به ديدار خداوندتان ايمان بياوريد.(۲)

اوست كه زمين را گسترش داد و در آن كوه‏ها و نهرها بوجود آورد و از انواع ميوه‏ها دو جفت (نر و ماده) در آن قرار داد. روز را با شب مى‏پوشاند. در اين كار آياتى (نشانه‏ها و علامت‏هايى) براى افرادى كه فكر مى‏كنند وجود دارد.(۳)

و در زمين قطعه‏هايى كنار هم و باغ‏هايى از انگور و زراعت و خرما، چه يك پايه و چه دو پايه، وجود دارند كه با يك آب، سيراب مى‏شوند، در صورتى كه از لحاظ ميوه و طعم بعضى را بر بعضى برترى مى‏دهيم. در اين‏كار آياتى (نشانه‏هايى) براى افرادى كه عقلشان را به كار مى‏برند وجود دارد.(۴)

اگر تعجب مى‏كنى، تعجب در سخن آن‏ها است كه مى‏گويند: آيا وقتى كه ما خاك شديم دوباره (براى رسيدگى به حساب خودمان) زنده خواهيم شد؟ آن‏ها كسانى هستند كه منكر خداوندشان شدند و زنجير در گردنشان است. آن‏ها اهل آتش جهنم مى‏باشند و هميشه در آن خواهند بود.(۵)

آن‏ها پيش از رحمت، سرعت در عذاب را از تو مى‏خواهند، در صورتى كه قبل از آن‏ها عذاب‏ها بوده است. خداوند تو به مردم با وجود ظلم آن‏ها آمرزش دارد و خداوند تو يقيناً مجازاتش سخت است.(۶)

منكران مى‏گويند: چرا نشانه‏اى (آيتى، معجزه‏اى) از خداوندش بر او نازل نشده؟ تو فقط هشداردهنده هستى و هر قومى راهنمايى دارد.(۷)

خدا مى‏داند هر ماده‏اى چه در شكم دارد و آنچه رحم‏ها كم و زياد مى‏كنند مى‏داند و هر چيزى پيش او به اندازه است.(۸)

او داناى غيب و آشكار و بزرگ و بلندمرتبه است.(۹)

كسى‏كه سخن را پنهان كند يا آشكار كند، براى خدا مساوى است. همين‏طور كسى‏كه خود را در شب پنهان مى‏كند و روز حركت مى‏كند، براى خدا مساوى است.(۱۰)

هر كسى تعقيب‏كنندگانى در جلو و پشت سر دارد كه او را به امر خدا حفظ مى‏كنند. خدا وضع قومى را تغيير نمى‏دهد، مگر اين‏كه خود آن قوم آنچه مربوط به خودشان است (يعنى طرز فكر و گفتار و عملشان) را عوض كنند. وقتى خدا بلايى براى قومى بخواهد، هيچ‏كس و هيچ چيز جلوى آن را نمى‏گيرد و هيچ كمك‏كننده‏اى غير از خدا براى آن‏ها وجود ندارد.(۱۱)

اوست كه برق را، كه باعث ترس و اميد است، به شما نشان مى‏دهد و ابرهاى سنگين را بوجود مى‏آورد.(۱۲)

رعد به ستايش او و فرشتگان نيز از ترس خدا، او را تسبيح مى‏گويند. خدا صاعقه‏ها را مى‏فرستد و به هر كسى‏كه بخواهد، در حالى‏كه آن‏ها درباره خدا بحث و بگومگو مى‏كنند، اصابت مى‏كند. مجازات خدا شديد است.(۱۳)

دعوت حقيقى متعلق به خداست. كسانى‏كه غير او را به كمك مى‏خوانند، ذره‏اى از دعاهايشان را اجابت نمى‏كنند. كار آن‏ها شبيه كسى است كه كف دستش را باز و به سوى آب دراز كند كه آب را به دهانش برساند، در صورتى كه آب به دهانش نمى‏رسد. دعاى افراد بى‏ايمان كار بيهوده‏اى است.(۱۴)

تمام كسانى‏كه در آسمان‏ها و زمين هستند با سايه‏هايشان، باميل و بدون ميل، صبح و شب براى خدا سجده مى‏كنند.(۱۵)

بگو: صاحب‏اختيار آسمان‏ها و زمين كيست؟ بگو: خداست. بگو: آيا غير از خدا اوليايى گرفته‏ايد كه نفع و ضررى براى خودشان هم ندارند؟ بگو: آيا كور و بينا مساوى هستند؟ يا تاريكى‏ها با نور مساوى است؟ يا براى خدا شريكانى قرار داده‏اند كه مثل خدا چيزى خلق كرده‏اند كه خلقت‏هايشان كار را بر آن‏ها مشتبه ساخته باشد؟ بگو: خدا خالق هر چيز است و او يكتا و توانا است.(۱۶)

باران را از آسمان نازل كرد و درنتيجه رودخانه‏ها به اندازه گنجايش خود روان شدند و سيل كف‏هاى زيادى را با خود مى‏برد و از آنچه براى به دست آوردن زينت يا كالا روى آتش ذوب مى‏كنند كفى مثل آن بوجود مى‏آيد. خدا اینطور مثال حق و باطل را مى‏زند. اما كف از بين مى‏رود، ولى آنچه به مردم فايده مى‏رساند (يعنى آب) در زمين باقى مى‏ماند. خدا اینطور مثل‏ها را مى‏زند.(۱۷)

كسانى‏كه دعوت خداوندشان را اجابت كردند، پاداش خوبى دارند و كسانى‏كه اجابت نكردند، اگر تمام چيزهايى كه در زمين است و مثل آن را داشته باشند، حتماً آن را خواهند داد (تا عذاب نشوند). آن‏ها حساب بدى دارند و جايشان جهنم است و جهنم جاى بدى است.(۱۸)

آيا كسى‏كه مى‏داند قرآنى كه از طرف خداوندت به تو نازل شده حق است مثل كسى است كه كور باشد؟ فقط عاقلان متوجه اين امر مى‏شوند.(۱۹)

افراد عاقلى كه به عهد خدا وفا مى‏كنند و عهدشكنى نمى‏كنند.(۲۰)

افرادى كه آنچه را كه خدا به پيونددادن آن‏ها امر كرده، به هم پيوند مى‏دهند و از خداوندشان مى‏ترسند و از حساب بد ترس دارند.(۲۱)

كسانى‏كه براى كسب رضاى خداوندشان صبر و استقامت كردند و نماز را بر پا داشتند و از آنچه روزى ايشان ساختيم پنهان و آشكار انفاق نمودند و بدى را با خوبى دفع كردند، آن‏ها خانه آخرت را دارند.(۲۲)

بهشت‏هاى جاويدى كه خودشان و پدران و همسران و فرزندانشان كه صالح باشند وارد آن مى‏شوند و فرشتگان از هر درى بر آن‏ها وارد مى‏شوند.(۲۳)

(و به آن‏ها مى‏گويند) به‏خاطر صبر و استقامتى كه داشتيد سلام بر شما. خانه آخرت خيلى خوب است.(۲۴)

كسانى‏كه عهد خدا را، بعد از اين‏كه عهد بستند، مى‏شكنند و آنچه را كه خدا به پيوند آن امر كرده، پاره مى‏كنند و در زمين فساد مى‏كنند، كسانى هستند كه لعنت بر آن‏هاست (از رحمت دور هستند) و خانه بدى دارند.(۲۵)

خدا روزى را براى هر كسى‏كه بخواهد توسعه مى‏دهد يا محدود مى‏كند. مردم به زندگى دنيا دلخوشند، در صورتى كه زندگى دنيا در مقابل آخرت متاعى بيش نيست.(۲۶)

منكران مى‏گويند: چرا آيه‏اى (معجزه‏اى) از طرف خداوندش بر او نازل نشده؟ بگو: خدا هر كس را كه بخواهد گمراه مى‏كند و هر كس را كه به سوى او برگردد، هدايت مى‏كند.(۲۷)

افراد باايمان دلشان با ياد خدا آرامش پيدا مى‏كند. بدانيد كه با ياد خدا دل‏ها آرام مى‏گيرد.(۲۸)

كسانى‏كه ايمان آوردند و عمل شايسته كردند سرانجام خوبى دارند.(۲۹)

اين‏طور تو را بين عده‏اى فرستاديم كه قبل از آن‏ها امت‏هاى ديگرى از دنيا رفتند، تا آنچه را به تو وحى مى‏كنيم برای آن‏ها بخوانى، در صورتى كه آن‏ها منكر خداوند رحمان هستند. بگو: او خداوند من است، معبودى غير از خدا وجود ندارد، بر او توكل كرده‏ام و بازگشت من به سوى او است.(۳۰)

اگر به‏وسيله قرآن كوه‏ها راه مى‏افتادند يا زمين با آن تكه‏تكه مى‏شد يا به‏وسيله آن مردگان صحبت مى‏كردند (باز كافران ايمان نمى‏آوردند). كار تماماً به دست خداست. آيا افراد باايمان از اين‏كه اگر خدا مى‏خواست تمام مردم را هدايت مى‏كرد مأيوس نشده‏اند؟ هميشه به كافران به‏خاطر كارى كه مى‏كنند بلاى در هم كوبنده‏اى مى‏رسد يا نزديك خانه‏هايشان (بلا) فرود مى‏آيد، تا موقعى كه عذابى كه خدا به آن‏ها وعده داده بيايد. خدا خلاف وعده نمى‏كند.(۳۱)

پيغمبران قبل از تو را هم مسخره كردند. من به كافران مهلت دادم، بعد آن‏ها را دچار عذاب ساختم. عذاب من چطور بود؟(۳۲)

آيا كسى مراقب كارهايى كه هر كس مى‏كند، هست؟ براى خدا شريكانى ساختند. بگو: آن‏ها را (شريك خدا) بناميد، آيا خدا را از آنچه در زمين است و نمى‏داند آگاه مى‏كنيد؟ يا سخنانى ظاهرى (غيرواقعى) مى‏گوييد؟ حقيقت اين است كه براى افراد بى‏ايمان نقشه‏هايى كه كشيده‏اند جلوه دارد و آن‏ها را از شناختن راه صحيح باز داشته‏اند. كسى را كه خدا گمراه كند راهنمايى براى او وجود ندارد.(۳۳)

آن‏ها در زندگانى دنيا عذاب دارند و مطمئناً عذاب آخرت سخت‏تر است. و كسى را ندارند كه آن‏ها را از عذاب خدا حفظ كند.(۳۴)

وصف بهشتى كه به افراد باتقوى وعده داده شده(این است که)، نهرها در آن جارى است و ميوه‏ها و سايه‏اش هميشگى است، اين عاقبت كسانى است كه تقوى داشتند و عاقبت منكران آتش جهنم است.(۳۵)

كسانى‏كه به آن‏ها كتاب داده‏ايم از آنچه به تو نازل شده خوشحال مى‏شوند و عده‏اى از گروه‏ها منكر قسمتى از آن هستند. بگو: به من دستور داده شده كه خدا را بندگى (اطاعت محض) كنم و چيزى را شريك او نسازم. من مردم را به او دعوت مى‏كنم و بازگشت همه پيش اوست.(۳۶)

بدين‏ترتيب ما قرآن را فرمانى به زبان عربى نازل كرديم. اگر بعد از اين‏كه علم براى تو حاصل شد از دلخواه آنان پيروى كنى، هيچ ياور و نگهدارنده‏اى براى تو در مقابل خدا وجود ندارد.(۳۷)

قبل از تو پيغمبرانى فرستاديم و برايشان زن و فرزند قرار داديم(پيغمبران هم مثل بقيه غريزه جنسى داشتند). هيچ پيغمبرى نمى‏توانسته معجزه‏اى بدون اجازه خدا بياورد. براى هر مهلتى نوشته‏اى وجود دارد.(۳۸)

خدا هر چه را بخواهد محو يا ثابت مى‏كند و اصل كتاب پيش خدا است.(۳۹)

يا قسمتى از عذابى را كه به آن‏ها وعده داده‏ايم به تو نشان مى‏دهيم يا قبل از آن تو را از دنيا مى‏بريم. بنابراين وظيفه تو فقط رساندن پيام است و رسيدگى به حساب آن‏هابه عهده ما است.(۴۰)

آيا نديدند كه ما سراغ زمين مى‏آييم و از اطراف آن كم مى‏كنيم؟ خدا حكم مى‏كند و چيزى حكم او را عقب نمى‏اندازد. او به سرعت حسابرسى مى‏كند.(۴۱)

كسانى‏كه قبل از آن‏ها بودند نيز نقشه كشيدند. تمام نقشه‏ها مال خداست. مى‏داند هر كسى چه كارى مى‏كند. منكران خواهند دانست كه خانه آخرت مال كيست.(۴۲)

منكران مى‏گويند: تو فرستاده خدا نيستى. بگو: خدا و كسى‏كه اطلاعى از كتاب الهى دارد بين من و شما براى شهادت كافى است.(۴۳)