سوره ابراهيم (۱۴)

مكى و شامل پنجاه و دو آيه

به‏نام خداوند بخشنده مهربان


الر. قرآن كتابى است كه ما آن را به تو نازل كرديم تا مردم را به اجازه خداوندشان از تاريكى‏ها خارج كرده و به نور و راه خداوند تواناى ستوده هدايت كنى.(۱)

خدايى كه هر چه در آسمان‏ها و زمين است مال اوست. واى بر منكران از عذاب سخت.(۲)

منكرانى كه دنيا را بر آخرت ترجيح مى‏دهند و مردم را از راه خدا باز مى‏دارند و انحراف آن را مى‏خواهند سخت در گمراهى هستند.(۳)

هيچ پيغمبرى نفرستاديم مگر به زبان قومش، براى اين‏كه پيام خدا را براى آن‏ها بيان كند. خدا هر كس را كه بخواهد گمراه مى‏كند و هر كس را كه بخواهد هدايت مى‏كند و او تواناى حكيم است.(۴)

موسى را با معجزات (آيات) خودمان فرستاديم كه قومت را از تاريكى‏ها خارج كن و به سوى نور ببر و روزهاى خدا را به آن‏ها يادآورى كن. در اين كار نشانه‏هايى براى هر فرد بااستقامت و سپاسگزار وجود دارد.(۵)

هنگامى كه موسى به قومش گفت: نعمت خدا را بر خودتان بياد آوريد آن وقتى كه شما را از فرعونيان نجات داد. فرعونيانى كه سخت‏ترين عذاب را نسبت به شما روا مى‏داشتند، پسران شما را مى‏كشتند و زنان شما را زنده مى‏گذاشتند. در اين كار امتحان بزرگى از طرف خداوندتان وجود داشت.(۶)

آن وقت خداوندتان اعلام كرد كه اگر سپاسگزارى كنيد، تعداد و نعمت شما را زياد مى‏كنم و اگر ناشكرى كنيد بدانيد که عذاب من شديد است.(۷)

و موسى گفت: اگر شما و تمام كسانى‏كه در زمين هستند كافر شويد، باز هم خدا بى‏نياز و ستوده است.(۸)

آيا خبر كسانى‏كه قبل از شما بودند، قوم نوح و عاد و ثمود و كسانى‏كه بعد از آن‏ها بودند به شما نرسيده؟ كسى جز خدا از آن‏ها اطلاع ندارد. پيغمبرانشان دليل‏هاى روشن براى آن‏ها آوردند ولى آن‏ها (به علامت پوزخند) دست‏هايشان را به طرف دهانشان بردند و گفتند: ما مأموريتى را كه شما براى آن فرستاده شده‏ايد، قبول نداريم و ما از چيزى كه ما را به آن دعوت مى‏كنيد شديداً در ترديد هستيم.(۹)

پيغمبرانشان گفتند: آيا در وجود خدا كه آفريننده آسمان‏ها و زمين است شكى وجود دارد؟ خدا شما را دعوت مى‏كند تا گناهان شما را بيامرزد و تا زمان معينى مرگ شما را عقب بياندازد. گفتند: شما افرادى مثل ما هستيد. مى‏خواهيد ما را از پرستش آنچه پدرانمان مى‏پرستيدند باز داريد؟ لذا دليل روشنى (معجزه‏اى) بياوريد.(۱۰)

پيغمبرانشان به آن‏ها گفتندکه ما فقط آدم‏هايى مثل شما هستيم، ولى خدا بر هر كس از بندگانش كه بخواهد منت مى‏گذارد، سزاوار ما نيست كه بدون اجازه خدا براى شما معجزه‏اى بياوريم. افراد باايمان بايد فقط به خدا توكل كنند.(۱۱)

چرا ما به خدا توكل نكنيم، در صورتى كه خدا راه‏هاى ما را به ما نشان داده است. ما بر اذيتى كه به ما مى‏كنيد صبر مى‏كنيم. توكل‏كنندگان بايد فقط به خدا توكل كنند.(۱۲)

كافران به پيغمبرانشان گفتند: شما را از سرزمين خودمان بيرون مى‏كنيم يا به آيين ما برمى‏گرديد. درنتيجه خداوندشان به پيغمبران وحى كرد كه كسانى را كه ظلم مى‏كنند حتماً هلاك مى‏كنيم.(۱۳)

و شما را بعد از نابودى آنان در زمين سكونت مى‏دهيم. اين كار براى كسانى است كه از مقام من بترسند و از تهديد من هراس داشته باشند.(۱۴)

پيامبران از خدا طلب فتح كردند و هر زورگويى كه با وجود شناختن حقيقت با آن مخالفت كرد، نااميد شد و زيان كرد.(۱۵)

جهنم پيش روى او است و آب چركين به او نوشانده مى‏شود.(۱۶)

آن را جرعه‏جرعه مى‏خورد و آسان فرو نمى‏برد. مرگ از هر جا به طرف او مى‏آيد، اما مردنى در كار نيست و پشت آن عذاب سختى دارد.(۱۷)

كار كسانى‏كه منكر خداوندشان شدند شبيه خاكسترى است كه در روزى طوفانى باد تندى به آن بوزد. قادر به بهره بردن از كارى كه كرده‏اند نيستند. اين گمراهى زيادى است.(۱۸)

آيا نديدى كه خدا آسمان‏ها و زمين را به حق آفريد؟ اگر بخواهد شما را مى‏برد و خلق جديدى مى‏آورد.(۱۹)

و اين كار براى خدا مشكل نيست.(۲۰)

در قيامت همه در مقابل خدا ظاهر مى‏شوند. افراد ضعيف به كسانى‏كه خود را بزرگ مى‏پنداشتند مى‏گويند: ما پيرو شما بوديم، آيا شما چيزى از عذاب خدا را از ما دور مى‏كنيد؟ آن‏ها مى‏گويند: اگر خدا ما را هدايت كرده بود، مسلماً شما را هدايت مى‏كرديم. براى ما مساوى است چه بى‏تابى كنيم، چه صبر نماييم، راه فرارى براى ما وجود ندارد.(۲۱)

چون كار تمام شد شيطان گفت: خدا وعده درستى به شما داد و من به شما وعده دادم و خلاف كردم. من بر شما تسلطى نداشتم جز اين‏كه از شما دعوت كردم و شما آن را قبول كرديد. بنابراين مرا ملامت نكنيد و خودتان را ملامت كنيد. من فريادرس شما نيستم و شما هم فريادرس من نيستيد. من اين را كه قبلاً مرا شريك خدا مى‏ساختيد قبول ندارم. افراد ظالم عذاب دردناكى دارند.(۲۲)

كسانى را كه ايمان آوردند و كار درست و صحيح كردند، وارد بهشت‏هايى مى‏كنند كه در آن‏ها نهرها جارى است و با اجازه خداوندشان هميشه در آن خواهند بود. خوش‏آمدشان در آن سلام است.(۲۳)

آيا نديدى خدا چه مثلى زد؟ كلام پاك مثل درخت پاك است كه ريشه آن ثابت و شاخه آن در آسمان است.(۲۴)

ميوه‏هايش را به اذن خداوندش هر زمان مى‏دهد. خدا براى مردم مثل مى‏زند شايد آن‏ها متوجه شوند.(۲۵)

وضع كلام ناپاك مثل درخت ناپاكى است كه از زمين كنده شده و قرارى نداشته باشد.(۲۶)

خدا مؤمنان را با سخن استوار در دنيا و آخرت پايدار مى‏نمايد و كسانى را كه ظلم مى‏كنند گمراه مى‏كند. خدا هر كارى كه بخواهد مى‏كند.(۲۷)

آيا كسانى‏كه نعمت خدا را به كفر تبديل كردند نديدى كه قومشان را به خانه هلاكت وارد كردند؟(۲۸)

وارد جهنم مى‏شوند. جهنم جاى بدى است.(۲۹)

مانندهايى براى خدا قرار دادند تا مردم را از راه خدا منحرف كنند. بگو: از دنيا بهره‏مند شويد، بازگشت شما به آتش جهنم است.(۳۰)

به بندگان من كه ايمان آورده‏اند بگو كه نماز را به پا دارند و از آنچه روزى ايشان ساخته‏ايم پنهان و آشكارا انفاق كنند، قبل از اين‏كه روزى برسد كه در آن خريد و فروش و دوستى وجود ندارد.(۳۱)

خداست كه آسمان‏ها و زمين را خلق كرد و باران را از آسمان نازل كرد و به‏وسيله آن از ميوه‏ها خوراك شما را بيرون آورد و كشتى را مسخر شما ساخت تا به فرمان او در دريا حركت كند و نهرها را مسخر شما ساخت.(۳۲)

و خورشيد و ماه را كه پيوسته در گردشند مسخر شما كرد و شب و روز را نيز مسخر شما ساخت.(۳۳)

خدا به شما هر چه از او خواسته‏ايد داده است. اگر بخواهيد نعمت‏هاى خدا را بشماريد نمى‏توانيد حساب آن را داشته باشيد. براستى انسان ظالم و قدرنشناس است.(۳۴)

وقتى را يادآورى كن كه ابراهيم گفت: خداوندا، اين سرزمين را امن ساز و من و فرزندانم را از بندگى بت‏ها بركنار دار.(۳۵)

خداوندا، آن‏ها عده زيادى از مردم را گمراه كرده‏اند. هر كس از من پيروى كند، از من است و كسى‏كه از من اطاعت نكرد (حسابش با توست). تو آمرزنده مهربانى.(۳۶)

خداوندا، من بعضى از فرزندانم را براى اين‏كه نماز را به پا دارند در دشتى كه زراعت ندارد كنار خانه محترم تو ساكن ساختم، پس دل‏هاى مردم را به آن‏ها متمايل ساز و از ميوه‏ها و محصولات روزى آن‏ها ساز، تا سپاسگزارى كنند.(۳۷)

خداوندا، تو هر چه را پنهان سازيم يا آشكار نماييم مى‏دانى. چيزى از آنچه در زمين و آسمان است بر خدا پوشيده نيست.(۳۸)

ستايش اختصاص به خدا دارد كه در سن پيرى اسماعيل و اسحاق را به من داد، چون خداوند من دعا را مى‏شنود.(۳۹)

خداوندا، من و فرزندان مرا برپادارندگان نماز گردان. خداوندا، دعايم را بپذير.(۴۰)

خداوندا، روزى كه حساب بر پا مى‏شود (روز قيامت)، من و پدر و مادرم و افراد باايمان را بيامرز.(۴۱)

خيال نكن كه خدا از آنچه ظالم‏ها مى‏كنند غافل است. خدا مجازات آن‏ها را براى روزى كه چشم‏ها در آن خيره مى‏ماند عقب مى‏اندازد.(۴۲)

با سرعت سرشان را بلند مى‏كنند. چشم به هم نمى‏زنند و دلشان خالى است.(۴۳)

مردم را از روزى كه عذاب به سراغشان مى‏آيد بترسان. ستمكاران مى‏گويند: خداوندا، عذاب ما را براى مدت كمى عقب بيانداز تا دعوت تو را اجابت و از پيغمبران پيروى كنيم. آيا قبلاً قسم نمى‏خورديد كه شما از بين نمى‏رويد؟(۴۴)

در صورتى كه شما در خانه‏هاى افرادى كه به خود ستم كردند ساكن شديد و براى شما روشن شده كه با آن‏ها چه كرديم. براى شما مثل‏هايى زديم.(۴۵)

نقشه‏ها كشيدند. نقشه‏هايى كه كشيدند پيش خدا هست (خدا مى‏داند)، اگر چه از نقشه‏هاى آن‏ها كوه‏ها از بين برود.(۴۶)

خيال نكن كه خدا برخلاف وعده‏اى كه به پيغمبرانش داده عمل مى‏كند. چون خدا مسلط و انتقام‏گير است.(۴۷)

روزى كه زمين و آسمان‏ها تبديل به زمين و آسمان ديگرى شود و همه در مقابل خداى يگانه قهار حاضر شوند.(۴۸)

در آن روز گناه‏كاران را مى‏بينى كه در زنجيرها به هم بسته شده‏اند.(۴۹)

لباسشان از قطران(قیر یا فلز مذاب) است و آتش صورتشان را فرا گرفته است.(۵۰)

براى اين‏كه خدا جزاى هر كس را مطابق كارى كه كرده مى‏دهد. چون خدا خيلى زود حسابرسى مى‏كند.(۵۱)

اين ابلاغى (اعلامى) براى مردم است تا به‏وسيله آن (از عاقبت كار بدشان) ترسانده شوند و بدانند كه خدا معبود يگانه است (کسی كه انسان در مقابلش احساس و ابراز كوچكى كند و بدون چون و چرا از آنچه گفت اطاعت كند غير از خدا وجود ندارد). و براى اين‏كه افراد عاقل متوجه شوند.(۵۲)